Vị Thuốc Quý Từ Trái Gấc

17.09.2021

Hạt gấc còn gọi là mộc tất tử, thổ mộc miết, mộc biệt tử, mắc cao… Tên khoa học Momordica cochinchinensis (Lour) Spreng (Muricia cochichinensis Lour., Muricia mixta Roxb). Thuộc họ Bí Cucurbitaceae.

Gấc là một loại dây leo, mọc hoang và được trồng khắp nơi, nhiều nhất là ở miền bắc. Gấc trồng bằng hạt hay dâm cành vào các tháng 2-3, trồng một năm thu hoạch nhiều năm. Mùa thu hoạch quả từ các tháng tám và chín đến hết tháng một và hai năm sau. Quả hái về, bổ lấy hạt với cả màng đỏ. Trong dân gian ta thường dùng cùi đỏ của gấc trộn với gạo nếp đồ thành xôi gấc – một món ăn khoái khẩu.

Lycopen Va Beta Caroten trong gấc
Gấc – vị thuốc quý cho mọi người

Ðể chế thuốc người ta sấy hay phơi khô cả hạt và màng cho đến khi cầm không thấy dính tay nữa thì dùng dao nhọn bóc lấy màng đỏ, phơi hay sấy khô ở nhiệt độ thấp (60-70o). Màng để chế ra dầu gấc. Hạt với lớp vỏ đen cứng đem phơi khô ép dầu để làm thuốc.

Tính vị: Hạt gấc có vị đắng, hơi ngọt, tính ấm, có độc, có tác dụng tiêu tích lợi trường, tiêu thũng, sinh cơ… Rễ gấc có vị hơi đắng, mùi thơm, tính mát, có tác dụng trừ thấp nhiệt, hoạt huyết, lợi tiểu. Dầu gấc có vị ngọt, tính bình, có tác dụng bổ tỳ vị, làm sáng mắt.

Tác dụng: Dầu gấc được dùng làm thuốc bồi dưỡng cơ thể (cho trẻ em và phụ nữ đang có thai hoặc cho con bú), chữa khô mắt, dùng bôi lên các vết thương, vết loét, vết bỏng và các ổ loét dãn tĩnh mạch giúp đỡ mùi hôi, chóng lên da non và liền sẹo, một số bệnh viêm hậu môn và trực tràng có loét, cao huyết áp, rối loạn thần kinh. Dầu gấc uống mỗi ngày 10-20 giọt chia làm hai lần. Có thể phối hợp với bột than hạt dành dành làm thuốc chữa bỏng (mỡ dầu gấc).

ung thư
Hạt gấc ngâm rượu, bài thuốc hay dân gian

Hạt gấc mài với nước, với giấm hoặc giã nát trộn với rượu hoặc giấm để bôi ngoài do giúp lành sẹo. Rễ gấc sao vàng tán nhỏ; ngày dùng 6-12g dùng riêng hoặc phối hợp với dây cây đau xương, rễ bưởi bung, củ cốt khí, dây chìa vôi tía mỗi vị 20g thái nhỏ, sao vàng, sắc nước uống hằng ngày, mỗi ngày một thang chia uống ba lần.

Nhiều kết quả nghiên cứu gần đây cho biết dầu gấc có tác dụng nâng cao sức khỏe và chữa vết thương và được dùng trong những trường hợp cần bù đắp vitamin A hay caroten ở người bị thiếu máu, người mới ốm dậy, phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú, trẻ em chậm lớn với biến chứng về mắt như thị lực kém, khô mắt, quáng gà. Liều dùng trong một ngày là 1-2ml dầu cho người lớn, 0,5 – 1ml dầu cho trẻ em, uống làm hai lần trước bữa ăn hoặc trộn với cơm nóng. Những người hay táo bón, dùng dầu gấc rất tốt.

Ngoài ra dầu gấc còn được một số công ty dược chế dưới dạng thuốc mỡ 5 -10% dùng bôi chữa vết thương, vết loét, bỏng, nứt núm vú, giúp mau lành vết thương, chóng lên da non.

Dầu gấc ép lạnh